GERÇEKÇİ KİLO KAYBI HEDEFİ NE OLMALIDIR?

Beslenme

Doğal beslenmenin öncelikli şartı nedir?

Doğal beslenmenin öncelikle ilk şartı işlem görmemiş, mevsimine uygun besinlerin sağlıklı ve yeterli beslenme çatısı altında toplanmasıdır.

Kilo verirken en çok yapılan hatalar nelerdir? Okuyucularımıza nelerden uzak durmalarını önerirsiniz?

Kilo verirken en çok yapılan hata, daha hızlı kilo kaybedebilmek için başvurulan şok diyetlerdir. Tek yönlü beslenerek ya da alınması gereken enerjinin çok çok altında bir kalori değeriyle uzun süre beslenmek kaybedilen kiloların hızla ve daha fazla olarak geri alınması için uygun zemini oluşturur. Yo-yo diyet olarak tabir ettiğimiz bu durum ilerleyen günlerde kilo kaybını daha da zorlaştıracaktır. Kilo kaybederken sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterilmelidir.

Sağlıklı beslenme için öğünlerde besin öğelerini karıştırmak doğru mudur? Birçok diyet programı tek besin öğesi üzerine hazırlanmaktadır. Bu konudaki düşünceleriniz nelerdir?

Sağlıklı beslenme için ‘sağlıklı tabak’ modelini öneriyoruz. Sağlıklı tabak tahıl grubu, süt -yoğurt grubu, sebze – meyve grubu ve et grubunun hepsini içermektedir. Tek yönlü beslenme ile gün içinde alınması gereken besin öğünlerinin birçoğu alınmamış olacaktır.

Bir diğer genel sorun ise: Kilolarımdan mutsuzum. Kilo vermek istiyorum. Sizce nereden başlamalıyım?

Öncelikle kişi kilo vermek için karar vermiş olmalıdır. İstemek ayrı, karar vermek ise apayrı bir durumdur. Karar veren kişi kilo verme sürecini mantık çerçevesine kolayca oturtabilecek ve kısa zaman içinde netice alacaktır. Tabi ki karar vermeden önce bu süreci konusunda uzman sağlık profesyonelleri ile de çalışması gerektiğinin de farkında olmalıdır.

Kilo vermek için diyete başlayıp ancak sonrasında sağlıklı beslenmeyi yaşam tarzı haline getirmek için verebileceğiniz ipuçları var mıdır? Bu alışkanlık nasıl kazanılır?

Sağlıklı beslenmeyi hayat tarzı haline getirebilmek, bu işi mantığa dayandırmakla çok daha kolay olmaktadır. Kilo kaybetmek için diyet yaparken kendinizi kısıtlanmış hissedersiniz; fakat kilonuzu sağlıklı beslenerek korumak için hep bu şekilde kısıtlı kalacaksınız anlamına gelmiyor. Önemli olan kaçamak olarak düşündüğünüz yiyecekleri yerken ‘Ben bunu en son ne zaman yemiştim?’ diye kendinizi sorgulayın ve bu besini rutine koymayın. Böylece hem diyetinizi kontrollü olarak esnetmiş olacaksınız hem de sağlıklı beslenerek kilonuzu koruyor olacaksınız.

Kilo verirken sağlıklı bir beslenme programının yanında neler yapmamız lazım? Hep sağlıklı ve fit kalabilmek için hayatımıza neleri dahil etmeliyiz?

Bu sorunun net bir yanıtı var! Tabiki de egzersiz!
Hep sağlıklı ve fit olmak için egzersiz olmazsa olmazınız olmalıdır.

Yıllardır kadınlar için verilen ideal ölçüler vardır. Tüm kadınlar belirlenen ölçülere sahip olabilir mi? Yoksa her kadın kendine uygun sağlıklı ölçülerde yaşamına devam edebilir mi?

Literatürde verilen ideal ölçüler pek çok kişi için sağlıklı olmayabilir. Kişinin ideal kilosunda değil; kendini sağlıklı hissettiği kiloda olmalıdır. Tabiki kendini sağlıklı hissettiği kilo yine Dünya sağlık Örgütü tarafından belirtilmiş BKİ’nin (beden kitle indeksi) 19-24 aralığına denk gelen bir değer olmalıdır.

Peki sizce başarılı bir diyet listesi nasıl olmalıdır?

Kişiye özel, kişinin yaşam tarzı ile örtüşen, sağlıklı ve dengeli beslenme ilkelerini içeren bir beslenme programı olmalıdır.

Gerçekçi kilo kaybının hedefi sizce ne olmalıdır?

Gerçek kilo kaybı, istenen kiloya ulaştıktan sonra üzerinden zaman geçse de geri kilo alınmaması ve sağlıklı beslenmeyi ilke haline getirebilmesidir.

Sizin hastalarınıza en çok yaptığınız öneriler neler?

4 saatten uzun aç kalmamaları, kompleks karbonhidratlar tercih ederek sağlıklı ve dengeli beslenmeleri, en az 2 litre su içmeleri ve daha aktif olmalarıdır.

Bitki çayları ve ürünlerinin kilo verme konusunda faydası var mıdır?

Bitki çayları kilo kaybına yardımcı olabilir; ama bu demek değildir ki her içen kilo kaybedecek. Bitki çaylarında demlenen bitkinin türü, demleme şekli ve demleme süresi son derece önemlidir. Kilo kaybı için kullanılan laksatif etkisi olan çayların sürekli kullanılması barsak sağlığı için uygun değildir.

Çocuklarda kilo vermek konusunda nasıl bir yol ve diyet listesi izlenmelidir?

Çocuklara baskı yapmadan, ısrarcı olmadan fark ettirmeden diyet uygulatılmalıdır. Çocuk önce ailesi tarafından gözlemlenmeli abur cubur gibi yüksek karbonhidratlı, tuzlu ve yağlı yiyecek tüketimi fazla ise sınırlandırılmalı ve daha çok spora teşvik edilmeli ve bu konuda ailesi de çocuğuna tam destek vererek onlarda en az çocukları kadar aktif olmalı ve sağlıklı beslenmelidir.

Beslenmeden yağı çıkararak kilo verilmesi doğru mudur?

Kesinlikle yanlıştır. Günlük alınması gereken besin öğelerinden biri de yağdır. Büyüme ve gelişmeden tutun, bağışıklık sisteminin güçlenmesine, yağda eriyen vitaminlerin vücutta kullanılmasına kadar pek çok işlevi olan yağlar günlük beslenmemizde mutlaka olmalıdır. Günlük alınan enerjinin %25-30’u yağlardan gelmedir. Bu oran sağlıklı kişilerde kesinlikle %20’nin altına düşürülmemelidir.

Akşam 8’den sonra yemek yemek kilo vermemeli engeller mi?

Akşam yemeğinin en son saat 20.00 civarında olmasını öneriyorum. Geç yemek yemek, sindirimini tamamlamadan uyumak bana da çok mantıklı gelmiyor. Kişi geç yemek yediğinde özellikle de karbonhidratlardan zengin bir menü ise bu; kan şekerinin hızlı yükselmesine bağlı olarak uykuya eğilimi artmakta ve egzersiz kapasitesi azalmaktadır. O nedenle erken akşam yemeği, kilo yönetimine katkı sağlamaktadır.

Yeterli ve dengeli beslenme de önemli olan kaç öğün beslenmedir?

Kişinin herhangi sağlık sorunu yoksa en az 3 öğün beslenmelidir. Ben beslenme programlarımda sağlıklı ve kronik hastalığı olmayan kişilerde 4 öğün ile beslenmeyi tercih ediyorum.

Hamilelikte kilo kontrolü nasıl olmalı?

Normal vücut ağırlığında hamile kalmışsa anne adayı 10-12kg kadar, hafif şişman durumu olanlarda 8 kg kadar ağırlık artışı önerilmektedir. Fazla kilo almak halk arasında ‘bebek besleniyor’ anlamına gelse de bebeğin doğacağı ağırlık aşağı yukarı hekimlerce tayin edilebilmekte ve geri kalan kilo anneye yük olmaya devam edecektir. O nedenle hamilelik döneminde aşırı kilo alımından kaçınılmalıdır.

Çalışan hamilelerin yoğun iş temposu içerisinde sağlıklı beslenme tüyoları nerebilir misiniz?

Çalışan anne de olsa bebeğinin gelişi için sağlıklı beslenmeden asla vazgeçmemelidir. Haftada en az 2 kez balık yemeli, en az 2.5 litre su içmeli, sık sık beslenmeli, öğünlerinin dengeli olmasına özen göstermelidir.

Hamilelikte çay ve kahve tüketimi nasıl olmalı?

Hamilelikte kahve tüketiminin çocuklardaki hiperaktivite ile ilişkisi olduğu söylenmektedir. O nedenle gebelik döneminde çay ve kahve tüketiminin sınırlandırılması önerilmektedir. Ayrıca gebelikte olası kansızlık nedeniyle de çay ve kahve tüketiminin sınırlandırılması önerilmektedir.

Doğum sonrası kilo kontrolü için neler yapılmalı?

Doğum sonrası emzirme döneminde de anne bol bol sıvı tüketmeli, basit şekerden uzak durmalı, düzenli öğün yapmaya ve dengeli beslenmeye dikkat etmelidir. Bebeğinden fırsat buldukça da en azından yürüyerek daha aktif kalmaya özen göstermelidir.

1-2 yaş çocuğunun beslenme alışkanlığını olumlu etkileyecek tüyolar verebilir misiniz?

Bu dönemde iş daha çok anneye düşmektedir. Anne sağlık tarifler geliştirmeli bebeğinin sağlıklı beslenmesi için çaba harcamalıdır. Bebeğin sevdiği yiyecekleri nasılsa yiyiyor diye düşünerek yemek konusunda kolaya kaçmamalıdır. İlk bir yaş bebeğe kesinlikle tuz ve şeker içeren yiyecekler verilmemelidir. 1-2 yaş arası bebeklere yapılacak siyez unundan veya tam tahıllı kekler, siyez unu ile yapılan poağalar, çorbalar gibi.

Sizce diyetisyen olmak için bir insanın hangi vasıflara sahip olması gerekir? Mutlaka zor bir meslektir, o yüzden şöyle soralım: Mesleğinizin kendine özgü zorlukları nelerdir?

Bizim mesleğimizde en önemli şey iletişimdir. Bence en zor kısmı da ikili iletişim kurmada zamana zaman yaşanan zorluklar diyebilirim. Etkili iletişiminiz ile kişi etkilemeli ve karar vermesini sağlamalı ve motivasyonunu devam ettirmelisiniz. Diyetisyen-Danışan ilişkisinden elektrik tutmadığında maalesef arzu edilen ilerleme olamıyor.

Bize alanınızda yaptığınız çalışmalardan biraz söz eder misiniz?

Ben bariatrik cerrahi sonrası kişilerin beslenme takibini yapıyorum. Severek ve ilgi duyarak yaptığım bir alan. Özellikle kişilerdeki ilk yılki motivasyon beslenme eğitimlerinin daha etkin geçmesine sebep oluyor.

Sizin eklemek istedikleriniz ve önerileriniz var mı?

Kilo kaybetmek için fazla bahaneye gerek yok. Bir an önce karar verilmeli, konusunda uzman sağlık profesyonelleri ile görüşülmeli ve en kısa zamanda harekete geçilmelidir. Unutulmamalıdır ki bu iş motivasyon işidir.

Uzm. Dyt. Nazlı Acar - Sağlık.com Röportajı